Functionele Collectie Van Basten Batenburg - SHCL (21, 5 mtr.)

Dit betreft de functionele archieven van Johanna, Mia en Max van Basten Batenburg, die medio de 20e eeuw werkzaam waren in Limburg en daarbuiten in diverse functies, inclusief allerlei verzameld documentatiemateriaal.

Inventaris

Deze archieven zijn in bruikleen uit gegeven aan het Sociaal Historisch Centrum te Maastricht (eenheidsadministratienummer (ean) 955). Op een deel is reeds een voorlopige plaatsingslijst samengesteld.  Een inventaris lijst is nog niet beschikbaar.

Verslag van de werkzaamheden Sociaal historisch Centrum Maastricht aan het functionele archief van enkele leden van de familie Van Basten Batenburg uit Lichtenvoorde/Tegelen/Sittard.

Algemeen

De werving en ordening van het omvangrijke archief van enkele leden van de familie Van Basten Batenburg uit Lichtenvoorde en later Tegelen, kent een lange historie.

In de periode 1986 - 1995 werden geregeld delen van het archief en tal van boeken, brochures en tijdschriften aan het SHCL overgedragen. De  totale omvang van de collecties (archief- en bibliotheekmateriaal) beslaat ruim 75 meter.

Archiefvormers

De aanleiding tot overname van het archief werd in eerste instantie gevonden in het belang van de stukken van mej. Jo van Basten Batenburg, werkzaam als woninginspectrice bij de woningvereniging Ons Limburg. Als zodanig onderhield zij vele contacten met allerlei persoonlijkheden in het katholieke Limburg. Zij was bovendien actief in tal van vrouwenorganisaties, de ziekenzorg, sociale verenigingen, declameerde op tal van bijeenkomsten en verzamelde heel haar leven allerlei documentatiemateriaal over het katholicisme, vak- en standsorganisaties, Limburg en Sittard in het bijzonder. Zij woonde haar leven grotendeels te Sittard.

Na de Tweede Wereldoorlog keerde haar getrouwde zuster Mia als weduwe terug, na een verblijf in een Jappenkamp; na enkele jaren zou zij ook haar intrek in het huis te Sittard nemen. Haar man, Theo Duynstee, sneuvelde in de oorlogsjarenin Indonesie. Evenals haar zuster Jo was zij leerling van de School voor Maatschappelijk Werk in Sittard en in de jaren voor haar vertrek naar Nederlands-Indië werkzaam als lerares in het huishoudonderwijs te Utrecht. In de oorlogsjaren werd zij gevangen genomen en onder meer belast met bestuurlijke taken in een van de vrouwenkampen. Na de oorlog werd zij tot de jaren 1950 geregeld van rijkswege naar Indonesië gezonden voor het regelen en begeleiden van vrouwenorganisaties aldaar. Zij was ook lid van de gemeenteraad in Batavia.

De papieren die zij tijdens haar leven heeft bewaard, zowel de privé correspondentie als de stukken van het vrouwenkamp en activiteiten na de oorlog vormden een tweede grond voor bewaring en werving van dit archief.

Een derde reden werd gevonden in het archief van pastoor Max van Basten Batenburg, die tientallen jaren actief was als pastoor in diverse Limburgse dorpen (o.a. in Helden, Beringe en Stein), maar vooral door zijn bijna levenslange betrokkenheid als moderator van de Limburgse Bedevaart naar Lourdes.

De eerste selectie

Bij de selectie werden de volgende archieven en collecties onderscheiden:

1. het familiearchief Van Basten Batenburg: stukken uit de 17e tot en met 20e eeuw van de familie, afkomstig uit het Gelderse Lichtenvoorde, met voor een belangrijk deel privé-stukken van de ouders van bovengenoemde personen, kinderen van het echtpaar W.R.C. van Basten Batenburg, burgemeester in Tegelen, en Louise van den Boogaart. Bovendien bevat dit gedeelte ook stukken van de families Bovens-De Koning, Van den Boogaart, alsmede privé stukken afkomstig van eerdergenoemde vier gezinsleden Jo, Mia, Max en Caspar van Basten Batenburg. Alleen de zakelijke stukken worden door het SHCL bewaard (zie 2); de prive-stukken zijn door mij geinventariseerd en onder de naam Collectie R.G.C.M. van Basten Batenburg I bijeengebracht.

2. de archieven van Jo, Mia en Max van Basten Batenburg, werkzaam in Limburg en daarbuiten in diverse functies, inclusief allerlei verzameld documentatiemateriaal;

3. bibliotheek en documentatiemateriaal bestemd voor de bibliotheek en documentatieafdeling van het SHC-L en andere instellingen, zoals het Katholiek Documentatie Centrum in Nijmegen, het Theaterinstituut en het Filmmuseum in Amsterdam, het Centraal Bureau voor Genealogie en het Gemeentearchief in Sittard.

4. vernietigbare delen van het archief

Uitgangspunten voor selectie en vernietiging

Uitgangspunten voor de aanpak van het gehele bestand vormden op de eerste plaats de scheiding naar de diverse persoonsarchieven, de scheiding in stukken van privé en zakelijke aard, alsmede het vinden van een bestemming voor het vele gedrukte materiaal. In de bibliotheek van het SHCL werden honderden boeken en tijdschriften, brochures en folders opgenomen, voor zover zij voor de historie van Limburg interessant kunnen zijn. Een omvangrijk gedeelte werd in de loop der jaren overgedragen aan het Katholiek Documentatie Centrum van de Katholieke Universiteit in Nijmegen. 

In 2003 werd de strenge selectie op te bewaren relevante archiefstukken en te selecteren en te vernietigen onderdelen afgerond.

In het SHCL is onder het eenheidsadministratienummer (ean) 955 van het totale functionele archief 21,5 meter voor blijvende bewaring bestemd; voor zover mogelijk zijn hieruit privé stukken verwijderd en overgebracht naar het familie-archief. Op een deel (9 meter) van het archief, met stukken afkomstig van mej. Jo en pastoor Max van Basten Batenburg (op dit moment in het depot aan de Boschstraat) is reeds een voorlopige plaatsingslijst samengesteld. Het deel bewaard in de Andrieskapel heeft een omvang van 12,5 m en is gedeeltelijk toegankelijk door splitsing in drie persoonsarchieven, met een voorlopige aanduiding op de dozen, als volgt:

- Jo van Basten Batenburg: lidmaatschap van diverse verenigingen, correspondentie, School voor Maatschappelijk Werk, ziekentriduüm Sittard, dagboeken en aantekeningen, kasboeken en agenda's, folders over voeding e.d. en documentatie Limburg (45 archiefdozen);

- Mia Duynstee- van Basten Batenburg: Nederlands-Indië/ Indonesië, School v. Maatschappelijk Werk, huishoudscholen, en agenda's: 27 dozen;

- Pastoor Max van Basten Batenburg: correspondentie, Limburgse Bedevaart (incl. foto's), verenigingen, parochies, feestgidsen: 14 dozen

Conclusie

Voor Limburg zijn de archieven van mej. Jo en haar broer Max het interessantst; het archief van Mia Duynstee heeft bijzondere waarde door haar activiteiten in Indonesië. I.v.m. de vele persoonlijke aantekeningen van de leden van de familie, de documentatie over Limburg en andere onderwerpen, de huishoudboekjes en aantekeningen en alles wat er maar in de loop van tientallen jaren in de brievenbus viel.

Van de 75 meter in het totaal is uiteindelijk 25 m vernietigd, is tien meter overgedragen aan andere archiefinstellingen, hoofdzakelijk gedrukt materiaal en is ongeveer tien meter bestemd tot privé-archief. In het SHCL wordt uiteindelijk ruim dertig meter bewaard, waarvan het archief (ean 955) 21,5 meter beslaat.

Tezamen met het familiearchief, met o.a. grote hoeveelheden privé correspondentie en originele akten uit Gelderland, is er een interessante collectie archieven bewaard gebleven. Een belangrijk deel van het maatschappelijk leven van deze kleine tak van de familie Van Basten Batenburg heeft zich in de 20e eeuw afgespeeld op Limburgs grondgebied. Het is raadzaam bij de raadpleging van de archiefbestanden naar beide collecties te verwijzen. Het geheel aan archieven, o.a. ook bewaard in het Rijksarchief in Gelderland (Gelders archief te Arnhem) en bij enkele familieleden, wordt thans beheerd door een apart in het leven geroepen Van Batenborgh Stichting te Groenlo..

.....(verkorte versie van het verslag)

W.A.A.Mes

Maastricht, April 2004

Voor meer informatie: Sociaal Historisch Centrum voor Limburg